Billijke vergoeding
Bovenop je transitievergoeding
Handelde je werkgever ernstig verwijtbaar? Dan kan de rechter een billijke vergoeding toekennen — en in VSO-onderhandelingen is dat procesrisico jouw sterkste troef.
Wat is de billijke vergoeding?
Naast de wettelijke transitievergoeding kent het Nederlandse ontslagrecht een tweede vergoeding: de billijke vergoeding. Die is niet standaard. De rechter kent haar alleen toe wanneer het einde van het dienstverband het gevolg is van ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van de werkgever (onder meer artikel 7:671b lid 9 en 7:681 BW).
De wetgever noemde het een "muizengaatje": een uitzondering voor uitzonderlijke gevallen. In de praktijk komt de billijke vergoeding vaker voor dan die term suggereert — vooral bij werkgevers die een ontslaggrond construeren, re-integratieverplichtingen schenden of een werknemer wegpesten.
Voor VSO-onderhandelingen is de billijke vergoeding vooral een drukmiddel. Kun je onderbouwen dat de rechter ernstig verwijtbaar handelen zou aannemen, dan is een beëindigingsvergoeding ruim boven de transitievergoeding een redelijke eis: de werkgever koopt met de vaststellingsovereenkomst immers het risico af dat hij bij de rechter veel meer kwijt is.
Wanneer is handelen "ernstig verwijtbaar"?
Valse of voorgewende ontslaggrond
De werkgever voert disfunctioneren of een reorganisatie op, terwijl de werkelijke reden een andere is (bijvoorbeeld: je bent te duur, te kritisch of te vaak ziek).
Schending van re-integratieverplichtingen
Bij ziekte geen passend werk aanbieden, de bedrijfsarts negeren of aansturen op een conflict in plaats van herstel.
Verstoorde verhouding zelf veroorzaakt
De werkgever maakt de samenwerking bewust onmogelijk — geen werk meer geven, buitensluiten, escaleren — om vervolgens 'verstoorde arbeidsverhouding' als ontslaggrond te gebruiken.
Discriminatie of intimidatie
Ontslag dat (mede) verband houdt met zwangerschap, leeftijd, afkomst, of het negeren van meldingen over grensoverschrijdend gedrag.
Grove schending van goed werkgeverschap
Loon structureel te laat of niet betalen, eenzijdig arbeidsvoorwaarden afpakken, of een werknemer onder valse voorwendselen een VSO laten tekenen.
Hoe hoog is de billijke vergoeding? Het New Hairstyle-arrest
Anders dan de transitievergoeding kent de billijke vergoeding geen formule. In het New Hairstyle-arrest (Hoge Raad 30 juni 2017) zijn wel gezichtspunten geformuleerd. De rechter kijkt onder meer naar:
- Hoe lang het dienstverband vermoedelijk had voortgeduurd zonder de fout van de werkgever;
- De inkomensschade: gemist loon, verminderde WW, pensioenschade;
- Of je inmiddels ander werk hebt en wat je daarmee verdient;
- De mate van verwijtbaarheid van de werkgever — de vergoeding mag ook een afschrikkend (punitief getint) element bevatten;
- Wat je al ontvangt aan transitievergoeding en eventuele vergoeding wegens onregelmatige opzegging.
De uitkomsten lopen daardoor sterk uiteen: van enkele duizenden euro's tot meer dan een bruto jaarsalaris in ernstige gevallen. Voor de onderhandeling betekent dit: onderbouw je claim concreet met je schade en de verwijten aan de werkgever — een kaal beroep op "billijkheid" overtuigt niemand.
Billijke vergoeding en jouw VSO
Gebruik het als onderhandelargument
Een reëel procesrisico op een billijke vergoeding rechtvaardigt een beëindigingsvergoeding boven de transitievergoeding. Laat een jurist het risico inschatten en benoemen richting werkgever.
Let op de finale kwijting
Teken je een VSO met finale kwijting, dan doe je in de regel afstand van álle vorderingen — ook een eventuele billijke vergoeding. Onderhandel dus éérst, teken daarna.
Reken je schade door
Breng je inkomensverlies in kaart: verschil tussen loon en WW, pensioenschade en de verwachte zoekduur naar nieuw werk. Dat is de basis voor elk redelijk voorstel.
Belasting: gewoon loon
Ook een billijke of bovenwettelijke vergoeding is fiscaal loon uit vroegere dienstbetrekking. Lees hoe je de belastingdruk beperkt op onze pagina over VSO en belasting.
Veelgestelde vragen over de billijke vergoeding
Handelde jouw werkgever verwijtbaar?
Bereken eerst je wettelijke transitievergoeding — dat is de ondergrens. Alles daarboven is onderhandeling.