Sinds de Wnra

VSO voor ambtenaren

Gewoon arbeidsrecht, eigen cao

Ambtenaren hebben sinds 2020 een gewone arbeidsovereenkomst. Het ontslagrecht is daarmee hetzelfde — maar de cao-aanspraken maken het verschil.

Wat de Wnra veranderde

Tot 2020 werd een ambtenaar eenzijdig aangesteld en verliep ontslag via een besluit waartegen je bezwaar en beroep kon instellen bij de bestuursrechter. Met de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren is dat voor de meeste ambtenaren vervallen: je hebt nu een gewone arbeidsovereenkomst, met de gewone regels van het Burgerlijk Wetboek.

Praktisch betekent dat: recht op de transitievergoeding, de gewone ontslagroutes via UWV of kantonrechter, en de mogelijkheid om met een vaststellingsovereenkomst in onderling overleg uit elkaar te gaan — inclusief de wettelijke bedenktijd van veertien dagen.

Wat blijft, is dat je nog steeds ambtenaar bent in de zin van de Ambtenarenwet 2017: de integriteitsregels, de eed of belofte en de beperkingen rond nevenfuncties en vrijheid van meningsuiting gelden onverkort.

Vier punten die bij de overheid anders liggen

Bovenwettelijke WW

Overheids-cao's kennen vaak een aanvulling op de WW en soms een aansluitende uitkering daarna. De waarde daarvan kan die van je ontslagvergoeding ruim overtreffen. Controleer of je aanspraken blijven bestaan bij een beëindiging met wederzijds goedvinden.

Van werk naar werk

Bij boventalligheid kennen veel overheidswerkgevers een verplicht herplaatsings- of vwnw-traject met een vaste looptijd. Teken je eerder, dan geef je dat traject en de bijbehorende begeleiding op.

Integriteit en nevenfuncties

De Ambtenarenwet 2017 blijft gelden. Ga je na je vertrek in een aanpalende sector werken, controleer dan de regels over draaideurconstructies en nevenfuncties — en leg afspraken daarover vast in de overeenkomst.

ABP-pensioen

Bij het ABP gelden eigen regels voor voortzetting en voor de gevolgen van een uitkering op je pensioenopbouw. Vraag vóór ondertekening een pensioenoverzicht op en laat de gevolgen doorrekenen.

Checklist voor de ambtenaar met een VSO

  • • Val je onder de Wnra of onder een uitgezonderde groep (defensie, politie, rechterlijke macht, politieke ambtsdragers)?
  • • Welke cao is van toepassing en welke bovenwettelijke WW-aanspraken staan erin?
  • • Blijven die aanspraken in stand bij beëindiging met wederzijds goedvinden? Laat dat expliciet vastleggen.
  • • Is een verplicht herplaatsings- of vwnw-traject van toepassing en hoe lang loopt dat nog?
  • • Ligt het initiatief aantoonbaar bij de werkgever, zodat je WW en aanvullingen veilig zijn?
  • • Respecteert de einddatum de fictieve opzegtermijn uit de wet en de cao?
  • • Is de vergoeding minimaal de transitievergoeding, en biedt de cao daarnaast nog een eigen regeling?
  • • Zijn er afspraken nodig over nevenfuncties, integriteit of een afkoelperiode voordat je elders begint?
  • • Zijn de gevolgen voor je ABP-pensioen in beeld gebracht?

Overheids-cao's verschillen sterk: Rijk, gemeenten, provincies, waterschappen, onderwijs en zorg hebben elk hun eigen regeling. Ga altijd uit van de tekst van jouw cao en niet van een algemene beschrijving.

Veelgestelde vragen over de VSO bij de overheid

Geldt een vaststellingsovereenkomst ook voor ambtenaren?
Ja. Sinds de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra) op 1 januari 2020 in werking trad, hebben de meeste ambtenaren een gewone arbeidsovereenkomst in plaats van een eenzijdige aanstelling. Daarmee gelden ook het gewone ontslagrecht, de transitievergoeding en de mogelijkheid om met wederzijds goedvinden een vaststellingsovereenkomst te sluiten.
Voor wie geldt de Wnra niet?
Een aantal groepen houdt een eigen publiekrechtelijke rechtspositie: onder meer militairen, politieambtenaren, rechterlijke ambtenaren en politieke ambtsdragers. Val je in een van die groepen, dan gelden andere regels en is het reguliere VSO-traject niet zonder meer van toepassing. Controleer dit altijd eerst.
Wat is bovenwettelijke WW?
Veel overheids-cao's kennen naast de gewone WW een bovenwettelijke aanvulling: een aanvulling op de hoogte van de uitkering en vaak ook een verlenging van de duur, soms met een aansluitende uitkering. Die aanspraken zijn geregeld in je cao en kunnen aanzienlijk meer waard zijn dan de ontslagvergoeding zelf — controleer ze dus vóórdat je tekent.
Vervalt mijn bovenwettelijke WW als ik een VSO teken?
Dat hangt volledig af van de voorwaarden in je cao. Sommige regelingen sluiten aanspraken uit bij ontslag op eigen verzoek of bij beëindiging met wederzijds goedvinden. Laat daarom expliciet in de overeenkomst opnemen dat het initiatief bij de werkgever ligt en dat je aanspraken op de bovenwettelijke regeling in stand blijven.
Heb ik als ambtenaar recht op een van-werk-naar-werk-traject?
Veel overheids-cao's kennen een verplicht van-werk-naar-werk-traject of een herplaatsingsonderzoek bij boventalligheid, met een vaste looptijd en begeleiding. Teken je een VSO voordat dat traject is doorlopen, dan geef je die rechten meestal op. Weeg dat mee: het traject vertegenwoordigt een reële waarde.
Kan ik als ambtenaar nog naar de bestuursrechter?
Voor arbeidsrechtelijke geschillen die na 1 januari 2020 zijn ontstaan niet meer: je gaat net als andere werknemers naar de kantonrechter. De bezwaar- en beroepsprocedure bij de bestuursrechter is voor die geschillen vervallen, net als de bijbehorende bezwaartermijn van zes weken.

Bereken je vergoeding en je uitkering

Begin met de wettelijke ondergrens en leg daar de aanspraken uit je cao naast.

Bereken je transitievergoedingLees over het sociaal plan