Valkuilen in een VSO
De kleine lettertjes die geld kosten
Een vaststellingsovereenkomst is opgesteld door de werkgever. Deze twaalf clausules komen het vaakst voor — en zijn vrijwel altijd aan te passen.
Waarom er valkuilen in je VSO zitten
Een valkuil in een vaststellingsovereenkomst is een bepaling die op het eerste gezicht neutraal oogt, maar je in de praktijk geld, rechten of je uitkering kost. De reden dat ze er zo vaak in staan is simpel: de VSO wordt opgesteld door de werkgever of diens advocaat, en die schrijft in het belang van de werkgever.
Dat is geen kwade opzet — het is de normale gang van zaken. Maar het betekent wel dat het aan jou is om het concept regel voor regel te controleren. De twaalf punten hieronder zijn de valkuilen die wij in voorbeeldovereenkomsten het vaakst tegenkomen, met per punt de aanpassing die je kunt vragen.
Belangrijk: een clausule die er niet in staat, geldt niet. Maar een beding uit je arbeidsovereenkomst dat je in de VSO niet laat vervallen — zoals een concurrentiebeding — blijft juist wél gelden. Zwijgen werkt dus twee kanten op.
De 12 valkuilen op een rij
Een ontslagreden die je WW in gevaar brengt
Het risico
Staat er dat het ontslag op jouw verzoek plaatsvindt, of dat er sprake is van verwijtbaar handelen of een dringende reden, dan kan het UWV je WW volledig weigeren.
Wat je vraagt
Laat opnemen dat het initiatief bij de werkgever ligt, dat de reden bedrijfseconomisch is of een verschil van inzicht betreft en dat jou geen verwijt treft.
Een einddatum vóór het einde van de fictieve opzegtermijn
Het risico
Eindigt het contract eerder dan de opzegtermijn die de werkgever had moeten aanhouden, dan schuift je WW op. Je zit dan zonder loon én zonder uitkering.
Wat je vraagt
Reken de fictieve opzegtermijn uit en kies een einddatum die daar minimaal op uitkomt — meestal tegen het einde van een maand.
Geen of een te lage vergoeding
Het risico
De transitievergoeding is bij een VSO niet automatisch verplicht. Sommige werkgevers rekenen bewust met een te laag salarisbegrip of vergeten bonus en vakantietoeslag.
Wat je vraagt
Bereken de vergoeding zelf, inclusief vakantietoeslag, dertiende maand en structurele bonus, en vergelijk met het aanbod.
Finale kwijting die te ver gaat
Het risico
Een brede kwijtingsclausule kan ook rechten wegstrepen waar je nog niets van weet: een niet-uitbetaalde bonus, achterstallig loon of een pensioenclaim.
Wat je vraagt
Zonder uit wat er nog betaald moet worden en neem op dat de kwijting daar niet op ziet.
Een concurrentie- of relatiebeding dat blijft staan
Het risico
Zwijgt de VSO over het concurrentiebeding, dan blijft het gewoon gelden. Je kunt daardoor maanden niet aan de slag in je eigen vakgebied.
Wat je vraagt
Laat letterlijk opnemen dat het concurrentie- en relatiebeding komt te vervallen — zwijgen is hier geen instemming.
Verborgen boetebedingen
Het risico
Bij geheimhouding, non-disparagement of het concurrentiebeding staat vaak een boete per overtreding plus een bedrag per dag. Dat kan in de tienduizenden euro's lopen.
Wat je vraagt
Schrap de boete of maximeer hem, en zorg dat de verplichting wederkerig is: ook de werkgever zwijgt.
Studiekosten die worden teruggevorderd
Het risico
Een studiekostenbeding kan duizenden euro's van je vergoeding afsnoepen, soms via verrekening met de eindafrekening.
Wat je vraagt
Laat het beding expliciet vervallen en sluit verrekening met de vergoeding uit.
Vergoeding uitbetaald in het jaar dat jou niet uitkomt
Het risico
Een vergoeding die in december wordt uitbetaald bovenop een vol jaarsalaris kan in de hoogste schijf vallen en je toeslagen raken.
Wat je vraagt
Spreek af in welk kalenderjaar en op welke datum wordt uitbetaald, en check het effect op belasting en toeslagen.
Geen vrijstelling van werk of juist verplicht doorwerken
Het risico
Zonder afspraak kan de werkgever je tot de laatste dag laten werken — precies de periode waarin je moet solliciteren.
Wat je vraagt
Leg vrijstelling van werk met behoud van salaris vast, en spreek af dat vakantiedagen daarmee niet worden verrekend.
Vakantiedagen die stilzwijgend worden opgesoupeerd
Het risico
De zin dat je tijdens de vrijstelling geacht wordt je vakantiedagen op te nemen kost je zomaar een paar duizend euro aan uitbetaling.
Wat je vraagt
Schrap die zin of ruil bewust: dagen inleveren tegen een hogere vergoeding, niet ongemerkt.
Bedenktijd die verkeerd of niet is vermeld
Het risico
Ontbreekt de bedenktijd in de tekst, dan wordt die verlengd van twee naar drie weken. Werkgevers noemen soms een kortere termijn dan wettelijk geldt.
Wat je vraagt
Controleer of de clausule klopt: veertien dagen na ondertekening, schriftelijk herroepen, zonder reden.
Tekenen terwijl je ziek bent
Het risico
Bij ziekte kan het UWV een Ziektewetuitkering weigeren wegens een benadelingshandeling. Je valt dan tussen wal en schip.
Wat je vraagt
Teken in beginsel niet tijdens ziekte. Is er toch reden toe, laat het dan eerst juridisch toetsen.
Zo lees je een VSO in drie rondes
Ronde 1: de harde cijfers
Einddatum, vergoeding, uitbetaaldatum, opzegtermijn. Reken alles zelf na met een calculator voordat je verder leest. Klopt een van deze vier niet, dan is de rest nog niet relevant.
Ronde 2: de woorden
Zoek op initiatief, verwijtbaar, dringende reden, boete, verrekening en kwijting. Juist die woorden bepalen of je straks een uitkering krijgt en hoeveel er van je vergoeding overblijft.
Ronde 3: wat er niet staat
Concurrentiebeding, studiekosten, getuigschrift, outplacement, juridische kosten, bedrijfsmiddelen. Ontbreekt het onderwerp, dan geldt de oude afspraak of niets — beide meestal in jouw nadeel.
Veelgestelde vragen over valkuilen in een VSO
Wat is de gevaarlijkste valkuil in een vaststellingsovereenkomst?
Mag een werkgever zomaar clausules in een VSO zetten?
Wat betekent 'over en weer niets meer te vorderen'?
Hoe herken ik een boetebeding?
Kan ik een VSO nog aanpassen nadat ik hem heb gekregen?
Ik heb al getekend en zie nu een valkuil. Kan ik er nog onderuit?
Loop je VSO punt voor punt na
De checklist zet alle controlepunten op een rij, de voorbeeldbrieven helpen je bij het reageren.