VSO · UWV · Kantonrechter

Ontslagroutes vergeleken

Drie wegen naar het einde van een dienstverband

Ontslag kan via een vaststellingsovereenkomst, via het UWV of via de kantonrechter. Wie de routes kent, begrijpt zijn onderhandelingspositie — en waarom werkgevers bijna altijd een VSO voorstellen.

Het Nederlandse ontslagstelsel in het kort

Nederland kent een gesloten stelsel van ontslaggronden (artikel 7:669 BW): een werkgever kan een vast dienstverband alleen eenzijdig beëindigen als er een wettelijk erkende, voldragen ontslaggrond is — én herplaatsing niet mogelijk is. Afhankelijk van de grond loopt de route via het UWV (bedrijfseconomisch, langdurige ziekte) of de kantonrechter (persoonlijke gronden).

Beide procedures zijn voor werkgevers tijdrovend, kostbaar en onzeker. Daarom loopt in de praktijk het overgrote deel van de individuele ontslagen via de derde weg: beëindiging met wederzijds goedvinden in een vaststellingsovereenkomst. Voor jou als werknemer is dat op zichzelf prima — zolang je beseft dat je toestemming wáárde heeft en die niet gratis weggeeft.

De drie routes op een rij

Route 1: Vaststellingsovereenkomst

Wederzijds goedvinden — de meest gebruikte route

  • Werkgever en werknemer maken sámen afspraken over einddatum, vergoeding en voorwaarden
  • Geen toetsing door UWV of rechter; wel 14 dagen wettelijke bedenktijd
  • Vergoeding is vrij onderhandelbaar — transitievergoeding is het gebruikelijke minimum
  • Snel (vaak binnen enkele weken geregeld) en zonder procesrisico
  • WW-veilig bij een neutrale formulering en de juiste einddatum

Route 2: Opzegging via het UWV

Bedrijfseconomisch ontslag en langdurige ziekte

  • Verplichte route bij reorganisatie (a-grond) en na 2 jaar ziekte (b-grond)
  • UWV toetst de ontslagreden, het afspiegelingsbeginsel en herplaatsing
  • Procedure duurt circa 4 tot 8 weken; daarna opzeggen met opzegtermijn (minus proceduretijd, minimaal 1 maand)
  • Wettelijke transitievergoeding verschuldigd; geen ruimte voor maatwerkafspraken
  • Werknemer kan na afwijzing of toewijzing alsnog naar de kantonrechter

Route 3: Ontbinding door de kantonrechter

Persoonlijke ontslaggronden

  • Voor disfunctioneren (d), verwijtbaar handelen (e), verstoorde verhouding (g) en de cumulatiegrond (i)
  • Rechter toetst streng: een onvoldragen dossier leidt tot afwijzing
  • Transitievergoeding plus — bij de i-grond — maximaal 50% extra; bij ernstig verwijtbare werkgever een billijke vergoeding
  • Openbare zitting, doorlooptijd van 6 tot 12 weken, hoger beroep mogelijk
  • Voor werkgevers de duurste en meest onzekere route — dus vaak drukmiddel vóór een VSO

Vergelijkingstabel

AspectVSOUWVKantonrechter
WanneerElke situatie, mits beide partijen akkoordReorganisatie of >2 jaar ziektePersoonlijke gronden (d t/m i)
DoorlooptijdDagen tot weken±4–8 weken + opzegtermijn±6–12 weken
Toetsing voorafGeen (wel 14 dagen bedenktijd)UWV toetst dossierRechter toetst dossier
VergoedingOnderhandelbaar (transitievergoeding als minimum)Wettelijke transitievergoedingTransitievergoeding, evt. +50% (i-grond) of billijke vergoeding
Maatwerk (outplacement, getuigschrift, vrijstelling)Ja, volledigNeeBeperkt
WW-rechtenVeilig bij neutrale formulering en juiste einddatumVeiligVeilig
Procesrisico werkgeverGeenAfwijzing mogelijkAfwijzing mogelijk + hoger beroep

Bedragen en termijnen in deze tabel komen uit bestaande site-data: wettelijke bedenktijd 14 dagen (art. 7:670b BW), transitievergoeding 1/3 maandsalaris per dienstjaar met maximum €102.000 in 2026 (art. 7:673 BW), extra tot 50% bij de i-grond, en WW-veiligheid bij neutrale formulering. Geen nieuwe bedragen toegevoegd.

Bronnen bij bedragen en termijnen: Rijksoverheid: wat is een vaststellingsovereenkomst · Rijksoverheid: hoogte transitievergoeding · UWV: ontslag met wederzijds goedvinden

Conclusie: de VSO is voor de werkgever verreweg de aantrekkelijkste route — en dat betekent dat jouw handtekening geld waard is. Lees hoe je die waarde verzilvert op de pagina onderhandelen over je VSO, en wat er gebeurt als je weigert te tekenen.

Veelgestelde vragen over ontslagroutes

Welke ontslagroutes bestaan er in Nederland?
Drie hoofdroutes: (1) beëindiging met wederzijds goedvinden via een vaststellingsovereenkomst, (2) opzegging met toestemming van het UWV (bij bedrijfseconomisch ontslag of langdurige arbeidsongeschiktheid), en (3) ontbinding door de kantonrechter (bij persoonlijke gronden zoals disfunctioneren of een verstoorde verhouding). Daarnaast bestaan bijzondere vormen zoals opzegging in de proeftijd en ontslag op staande voet.
Waarom kiezen werkgevers meestal voor een vaststellingsovereenkomst?
Omdat een VSO snel, goedkoop en zeker is. Bij het UWV of de kantonrechter moet de werkgever een volledig dossier overleggen en kan het verzoek worden afgewezen; een procedure duurt weken tot maanden en de uitkomst staat niet vast. Met een VSO zijn partijen er samen uit en is er geen toetsing vooraf.
Bij welke ontslaggrond moet de werkgever naar het UWV?
Bij de a-grond (verval van arbeidsplaatsen om bedrijfseconomische redenen) en de b-grond (langdurige arbeidsongeschiktheid, langer dan twee jaar ziek). Voor alle andere gronden — disfunctioneren, verstoorde verhouding, verwijtbaar handelen, en de cumulatiegrond — moet hij naar de kantonrechter.
Wat is de cumulatiegrond (i-grond)?
Sinds 2020 kan de kantonrechter ontbinden op een combinatie van onvoldragen gronden, bijvoorbeeld half disfunctioneren plus een deels verstoorde verhouding. Ontbindt de rechter op de i-grond, dan kan hij de werknemer een extra vergoeding toekennen van maximaal 50% van de transitievergoeding, bovenop de gewone transitievergoeding.
Krijg ik bij alle routes een transitievergoeding?
Bij opzegging via het UWV en ontbinding door de kantonrechter heb je wettelijk recht op de transitievergoeding (behalve bij ernstig verwijtbaar handelen van jouw kant). Bij een VSO is de vergoeding een kwestie van onderhandelen — de transitievergoeding is daarbij het gebruikelijke minimum, maar geen automatisch recht.
Behoud ik mijn WW-rechten bij alle drie de routes?
Ja, in beginsel wel — mits je niet verwijtbaar werkloos bent. Bij een VSO is dat geregeld met een neutrale formulering waarin het initiatief bij de werkgever ligt. Bij UWV-toestemming en kantonrechterontbinding blijkt uit de procedure zelf al dat het initiatief bij de werkgever lag.

Kreeg jij een VSO aangeboden?

Ontdek eerst hoe sterk je staat: de adviestool zet je situatie op een rij en de calculator berekent je wettelijke vergoeding.

Start de gratis adviestoolBereken je vergoeding