VSO en zwangerschap
Je staat sterker dan je denkt
Een vaststellingsovereenkomst tijdens je zwangerschap of verlof? Je geniet dan maximale ontslagbescherming. Teken niets voordat je weet wat die bescherming waard is.
Dubbele bescherming: opzegverbod én discriminatieverbod
Zwangere werknemers genieten de sterkste ontslagbescherming die het Nederlandse arbeidsrecht kent. Ten eerste geldt een opzegverbod (artikel 7:670 BW): vanaf het begin van de zwangerschap tot zes weken na terugkeer van het bevallingsverlof mag de werkgever de arbeidsovereenkomst niet opzeggen. Ten tweede geldt een absoluut discriminatieverbod: ontslag dat verband houdt met de zwangerschap zelf is altijd verboden — ook bij een tijdelijk contract dat niet wordt verlengd of tijdens een proeftijd.
Een vaststellingsovereenkomst is juridisch wél mogelijk tijdens de zwangerschap: het opzegverbod blokkeert eenzijdige opzegging, niet een beëindiging waarmee je zelf instemt. Maar precies daarom moet je extra alert zijn. Werkgevers die tijdens een zwangerschap een VSO aanbieden, proberen soms een vrijwel onaantastbare rechtspositie "af te kopen" voor een standaardvergoeding. Dat is te weinig.
Vuistregel: hoe sterker je bescherming, hoe hoger de prijs van je handtekening. Lees ook onze pagina over onderhandelen en de billijke vergoeding.
Dit moet je weten voordat je tekent
Je hoeft niet te tekenen
Zolang je niet instemt, kan de werkgever tijdens je zwangerschap vrijwel niets. Elke druk om "snel te tekenen" kun je dus rustig negeren — de tijd werkt in jouw voordeel.
Je WAZO-uitkering blijft
De zwangerschaps- en bevallingsuitkering (16 weken, 100% van je dagloon tot het maximum) loopt via het UWV en blijft ook na einde dienstverband bestaan als je verlof binnen 10 weken na de einddatum begint of je een uitkering ontvangt.
Let op de samenloop met WW
Tijdens het verlof krijg je WAZO, geen WW. Plan de einddatum zó dat er geen gat valt tussen loon, WAZO en WW — en laat de volgorde door een specialist controleren.
Discriminatie = extra vergoeding
Houdt het ontslag verband met je zwangerschap, dan is dat verboden onderscheid. Naast weigeren kun je een klacht indienen bij het College voor de Rechten van de Mens en in een procedure een billijke vergoeding claimen.
Wanneer kan een VSO tóch verstandig zijn?
Soms wil je zelf weg — omdat de verhouding is verziekt, het bedrijf wankelt of je toch al andere plannen had. Een VSO kan dan prima, mits de voorwaarden je sterke positie weerspiegelen. Denk aan: een vergoeding (ruim) boven de transitievergoeding, een einddatum ná je bevallingsverlof, doorbetaling tijdens vrijstelling van werk, behoud van je zwangerschapsuitkering en een neutrale formulering voor je WW.
En bij een reorganisatie? Ook dan blijft het opzegverbod tijdens zwangerschap grotendeels overeind (bij bedrijfssluiting gelden uitzonderingen). Een werkgever die jou in een reorganisatie "meeneemt", moet dus nog steeds met jou tot overeenstemming komen — en dat geeft onderhandelingsruimte bovenop het sociaal plan. Lees meer op VSO bij reorganisatie.
Je uitkering tijdens en na het verlof
WAZO-uitkering tijdens je verlof
Tijdens zwangerschaps- en bevallingsverlof — samen minimaal zestien weken — ontvang je een uitkering op grond van de Wet arbeid en zorg, ter hoogte van je dagloon met een wettelijk maximum. Loopt je dienstverband tijdens het verlof af, dan neemt het UWV de betaling rechtstreeks over; die aanspraak vervalt dus niet door het einde van je contract.
Aanvragen loopt via de werkgever
Zolang je in dienst bent, vraagt de werkgever de uitkering voor je aan bij het UWV. Eindigt het dienstverband vóór je verlof begint, dan vraag je de uitkering zelf aan. Leg in de VSO vast wie wat aanvraagt en per wanneer, zodat er geen gat valt.
Einddatum bij voorkeur ná het verlof
Een einddatum na afloop van je bevallingsverlof houdt je loondoorbetaling, pensioenopbouw en dienstjaren in stand en voorkomt discussie over de uitkering. Dit is een van de sterkste onderhandelpunten die je in deze situatie hebt.
WW pas ná het verlof
Een WW-uitkering en een WAZO-uitkering lopen niet gelijktijdig. Na afloop van je verlof stroom je door naar de WW, mits je aan de voorwaarden voldoet en de vaststellingsovereenkomst een neutrale ontslagreden bevat.
Aanvullend geboorteverlof en ouderschapsverlof
Heeft je partner nog aanspraak op aanvullend geboorteverlof of hebben jullie betaald ouderschapsverlof gepland, breng dat dan vooraf in kaart. Een vertrek per een bepaalde datum kan die aanspraken doorkruisen.
Actuele bedragen en termijnen vind je bij het UWV; controleer daarnaast je cao op een aanvulling op de WAZO-uitkering.
Veelgestelde vragen over VSO en zwangerschap
Mag mijn werkgever mij ontslaan tijdens mijn zwangerschap?
Mag ik wel een vaststellingsovereenkomst tekenen als ik zwanger ben?
Behoud ik mijn zwangerschapsuitkering (WAZO) na een VSO?
Krijg ik WW als ik zwanger ben en een VSO teken?
Is een VSO 'vanwege de zwangerschap' onderhandelbaar?
Wat als ik al getekend heb en het achteraf onverstandig blijkt?
Zwanger en een VSO op tafel?
Teken niets voordat je je positie kent. Start met de gratis adviestool of win direct juridisch advies in — de kosten daarvan betaalt de werkgever vaak mee.