Artikel 24 WW

Verwijtbaar werkloos

De grootste bedreiging voor je uitkering

Eén verkeerde zin in de considerans van je VSO kan het UWV doen besluiten je WW blijvend te weigeren. Zo werkt de toets — en zo voorkom je het.

Wat is verwijtbare werkloosheid?

Verwijtbaar werkloos betekent dat je werkloosheid aan jezelf te wijten is. De regel staat in artikel 24 van de Werkloosheidswet en kent twee varianten: er ligt een dringende reden aan het ontslag ten grondslag die jou te verwijten valt, of je hebt zelf het dienstverband beëindigd terwijl doorwerken redelijkerwijs van je kon worden gevraagd.

De sanctie is hard: het UWV weigert de uitkering dan blijvend en volledig. Bij een WW-recht van bijvoorbeeld twee jaar praat je al snel over tienduizenden euro's. Daarom is de formulering van de considerans in je vaststellingsovereenkomst belangrijker dan elke euro extra vergoeding.

Het goede nieuws: meewerken aan een VSO is géén ontslagname. Sinds 2006 aanvaardt het UWV de beëindiging met wederzijds goedvinden, mits uit de overeenkomst blijkt dat het initiatief bij de werkgever lag en jou geen verwijt treft.

De twee toetsen van het UWV

1. Is er een dringende reden?

Een dringende reden is een ernstige gedraging die ontslag op staande voet rechtvaardigt: diefstal, verduistering, fraude, geweld, ernstige werkweigering of het schenden van geheimhouding.

Staat zoiets in je VSO — ook als "afwikkeling van een voorgenomen ontslag op staande voet" — dan is het risico op weigering groot. Laat expliciet opnemen dat van een dringende reden in de zin van artikel 7:678 BW geen sprake is.

2. Wiens initiatief was het?

Zelf ontslag nemen kost je in beginsel je WW. Het UWV kijkt daarom scherp naar zinnen als "op verzoek van werknemer", "werknemer heeft aangegeven te willen vertrekken" of "partijen hebben gezamenlijk besloten".

Ook het woord "gezamenlijk" is riskant. De veiligste tekst benoemt onomwonden dat de werkgever het initiatief nam en dat jij je bij dat besluit neerlegt.

Risicozinnen en hun veilige alternatief

Risicovol

“Partijen hebben in onderling overleg en op gezamenlijk initiatief besloten…”

Veilig

“Werkgever heeft het initiatief genomen tot beëindiging van de arbeidsovereenkomst.”

Risicovol

“…wegens het herhaaldelijk niet behalen van de gestelde doelen.”

Veilig

“…wegens een verschil van inzicht over de invulling van de functie. Aan werknemer wordt geen verwijt gemaakt.”

Risicovol

“Werknemer heeft verzocht het dienstverband te beëindigen.”

Veilig

“Werknemer legt zich neer bij het besluit van werkgever en heeft niet zelf om beëindiging verzocht.”

Risicovol

“Deze overeenkomst strekt mede ter afwikkeling van het voorgenomen ontslag op staande voet.”

Veilig

“Van een dringende reden in de zin van artikel 7:678 BW is geen sprake; het voorgenomen ontslag op staande voet wordt ingetrokken.”

Risicovol

“Werknemer is niet bereid gebleken de aangeboden functie te aanvaarden.”

Veilig

“Er is binnen de onderneming geen passende functie beschikbaar voor werknemer.”

Meer voorbeeldteksten vind je op de pagina over de neutrale formulering.

WW geweigerd? Zo maak je bezwaar

Stap 1 — Lees de beschikking

In het besluit staat op welke grond het UWV weigert: dringende reden of eigen initiatief. Die grond bepaalt je hele verweer, dus lees hem letterlijk.

Stap 2 — Maak binnen zes weken bezwaar

De termijn is hard. Een pro-formabezwaar met de mededeling dat je de gronden later aanvult, is genoeg om de termijn veilig te stellen.

Stap 3 — Verzamel bewijs van het initiatief

De VSO zelf, de uitnodiging voor het eerste gesprek, e-mails van HR, een reorganisatiebesluit of een verklaring van je leidinggevende dat de werkgever het voorstel deed.

Stap 4 — Vraag je werkgever om een aanvullende verklaring

Werkgevers werken hier vaak aan mee: zij hebben de VSO zelf voorgesteld en willen geen procedure. Een korte ondertekende verklaring kan doorslaggevend zijn.

Stap 5 — Overbrug de periode

Vraag intussen een voorschot bij het UWV of een bijstandsuitkering bij je gemeente aan, zodat je niet zonder inkomen zit terwijl het bezwaar loopt.

Voorkomen is beter: laat de considerans vóór ondertekening controleren. Herstel achteraf lukt soms met een addendum, maar het UWV kijkt dan kritisch naar een tekst die pas na de weigering is aangepast.

Veelgestelde vragen over verwijtbare werkloosheid

Wat betekent verwijtbaar werkloos?
Verwijtbare werkloosheid staat in artikel 24 van de Werkloosheidswet. Je bent verwijtbaar werkloos als aan de werkloosheid een dringende reden ten grondslag ligt die jou te verwijten valt (denk aan diefstal of fraude), of als je zelf ontslag hebt genomen terwijl voortzetting van je dienstverband redelijkerwijs van je kon worden gevergd. In beide gevallen weigert het UWV de uitkering in beginsel blijvend en volledig.
Ben ik verwijtbaar werkloos als ik een vaststellingsovereenkomst teken?
Nee, niet als de overeenkomst goed is geformuleerd. Sinds 2006 accepteert het UWV een beëindiging met wederzijds goedvinden, mits duidelijk blijkt dat het initiatief bij de werkgever lag, dat er geen dringende reden speelt en dat jou geen verwijt treft. Meewerken aan een door de werkgever gewenste beëindiging is dus geen ontslagname.
Welke twee toetsen legt het UWV aan?
Ten eerste de dringende-redentoets: is er sprake van een dringende reden (diefstal, geweld, werkweigering) die aan jou te verwijten valt? Ten tweede de initiatieftoets: heb jij zelf het dienstverband opgezegd of beëindigd terwijl doorwerken redelijkerwijs mogelijk was? Wordt geen van beide vragen bevestigend beantwoord, dan is er geen verwijtbare werkloosheid.
Wat gebeurt er als het UWV mijn WW toch weigert?
Je ontvangt een afwijzende beschikking. Daartegen kun je binnen zes weken bezwaar maken en daarna in beroep bij de rechtbank. Lever in bezwaar de VSO, de correspondentie met je werkgever en zo nodig een verklaring van de werkgever aan waaruit blijkt dat het initiatief bij hem lag. In de tussentijd kun je een voorschot of bijstand aanvragen bij je gemeente.
Mag ik een passende functie binnen het bedrijf weigeren?
Niet zonder risico. Biedt de werkgever een passende andere functie aan en wijs je die af, dan kan het UWV oordelen dat je zelf hebt bijgedragen aan je werkloosheid. Weiger je een aanbod, leg dan schriftelijk vast waarom de functie in jouw geval niet passend is (salaris, reistijd, opleidingsniveau, gezondheidsbeperkingen).
Wat is een benadelingshandeling en is dat hetzelfde?
Nee. Verwijtbare werkloosheid gaat over de reden van het ontslag; een benadelingshandeling gaat over gedrag waarmee je het Werkloosheidsfonds of het Ziektewetfonds onnodig belast — bijvoorbeeld instemmen met een einddatum vóór het einde van de opzegtermijn, of tekenen tijdens ziekte. De sanctie is dan meestal een tijdelijke korting of weigering over de betrokken periode.

Stel je WW veilig vóór je tekent

Controleer de formulering, reken de fictieve opzegtermijn na en bereken je uitkering.

Naar de neutrale formuleringBereken je WW-uitkering